Skolioz niyə gec aşkarlanır?
- Adətən ağrı vermir.
- Tədricən inkişaf edir və geyimin altında gizlənir.
- Ən çox 10–15 yaş arasında, sürətli boy artımı dövründə irəliləyir. Bu yaşda uşaqlar valideynlərə bədənlərini daha az göstərirlər.
Evdə nəyə baxmaq olar?
Uşaq ayaq üstə, qolları sərbəst sallanmış halda dayansın. Arxadan baxın:
- Çiyinlər eyni səviyyədədirmi?
- Kürək sümüklərindən biri daha çox çıxırmı?
- Qollarla bel arasındakı boşluqlar ("bel üçbucaqları") bərabərdirmi?
- Çanağın bir tərəfi hündür görünürmü?
- Baş çanağın düz üstündədirmi, yoxsa bədən bir tərəfə meyillidir?
Önə əyilmə testi
Uşaq ayaqlarını bitişdirib, dizlərini bükmədən, qollarını sallayaraq yavaşca önə əyilsin. Arxadan kürəyə və belə baxın. Bir tərəfdə qabırğa və ya bel əzələləri digərindən hündür görünürsə, bu, onurğanın fırlandığını göstərə bilər.
Bu müşahidə diaqnoz deyil, həkimə müraciət üçün səbəbdir.
Diaqnoz necə qoyulur?
Həkim müayinə edir və lazım olduqda ayaq üstə bütün onurğanın rentgenini təyin edir. Əyrilik Cobb bucağı ilə ölçülür. 10° və daha çox əyrilik skolioz hesab olunur. Müalicə taktikasını (müşahidə, xüsusi məşqlər, korset, əməliyyat) əyriliyin dərəcəsi, yaş və böyümə potensialı müəyyən edir.
Nə vaxt həkimə getməli?
- Yuxarıdakı əlamətlərdən hər hansı biri varsa
- Ailədə skolioz olubsa (belə uşaqlarda müntəzəm yoxlama faydalıdır)
- Uşaq sürətli boy artımı dövründədirsə və asimmetriya yaranıbsa
Diaqnozdan sonra
Skolioza xas fizioterapevtik məşqlər (məsələn, Schroth metoduna əsaslanan məşqlər) müalicə seçimlərindən biridir və tez-tez korsetlə birlikdə aparılır. Ətraflı: Skoliozda fizioterapiya, Schroth metodu.
Mənbələr
- Negrini S, et al. 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis Spinal Disord. 2018;13:3.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), OrthoInfo: Idiopathic Scoliosis in Children and Adolescents.
